(028) 2221 6789 support@gtax.vn
Smiley face Smiley face Smiley face

Bộ Tài chính liên tục bảo vệ quan điểm tăng thuế VAT từ 10% lên 11-12%, tăng kịch khung thuế bảo vệ môi trường, trong đó có xăng dầu và ngày 13/4/2018 vừa qua BTC lại đưa ra dự thảo luật thuế tài sản. Vì sao Bộ Tài chính lại “nhắm” đến các sắc thuế này? Thời gian tới, người dân có thể sẽ phải chứng kiến nhiều khoản thuế tăng lên. Những loại thuế này, doanh nghiệp thường là “địa chỉ” thu hộ, còn người dân là điểm cuối cùng phải chi trả hãy cùng kế toán Gtax xem xét:

Dân nộp hàng chục ngàn tỷ thuế xăng dầu, tiêu hết vào đâu?

 Từ năm 2017 đến nay, Bộ Tài chính liên tục gây xôn xao dư luận với các đề xuất tăng thuế nội địa, đặc biệt là thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 10% lên 11-12% và tăng thuế bảo vệ môi trường (kịch khung với xăng 4.000 đồng/lít).

Các lý do chủ yếu thường được Bộ Tài chính đưa ra là vì thuế nhập khẩu giảm nên cần tăng thuế khác bù vào việc thu ngân sách giảm, nợ công cao,…

Thực tế, nếu thuế VAT, thuế bảo vệ môi trường tăng theo đề xuất của Bộ Tài chính, ngân sách có thể tăng thêm hàng chục nghìn tỷ mỗi năm.

Tính chung giai đoạn 2012-2017, tổng số thu từ thuế bảo vệ môi trường đã chạm đến con số trên 150 nghìn tỷ đồng. Nếu đợt tăng thuế bảo vệ môi trường lần này được thông qua, ngân sách có thể tăng thêm khoảng 15.000 tỷ/năm.Chẳng hạn, khi thuế bảo vệ môi trường lần đầu được áp dụng vào năm 2012 (xăng là 1.000 đồng/lít; dầu diesel 500 đồng/lít,…), ngân sách năm 2012 mới chỉ thu được hơn 11 nghìn tỷ đồng. Nhưng đến 1/5/2015, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu tăng tới 3 lần thì thu ngân sách tăng vọt, gấp hơn 4 lần. Từ mức hơn 11 nghìn tỷ của năm 2012, số thuế môi trường thu được năm 2017 lên đến hơn 44,8 nghìn tỷ đồng.

Ngân sách tăng thu, song tính toán sơ bộ của TS Đặng Đức Anh, Trưởng Ban phân tích và dự báo (Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế xã hội quốc gia) cho thấy một điều đáng lo ngại. Đó là tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng lên tối đa 4.000 đồng/lít ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng GDP.

thue vat

Cụ thể, việc tăng thuế môi trường sẽ làm tăng trưởng GDP năm 2018 giảm 0,19%. Những năm sau, mức độ giảm cũng nhiều hơn. Năm 2019 giảm 0,25%; năm 2020 giảm 0,22%; năm 2021 giảm 0,26%. Trong đó, khu vực dịch vụ bị giảm tăng trưởng nhiều nhất.

Việc tăng thuế giá trị gia tăng cũng có tác động tương tự. Nếu thuế VAT tăng 1 điểm phần trăm (từ 10% lên 11%) thì GDP giảm 0,5%. Giá cả sẽ tăng lên, tiêu dùng giảm đi.

TS Lương Văn Khôi, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế xã hội quốc gia, cũng bày tỏ quan điểm “không nên tăng thuế VAT, thuế bảo vệ môi trường”. Bởi, việc tăng thuế này ảnh hưởng đến tăng trưởng và hoạt động của khu vực doanh nghiệp.

 Vì sao là thuế VAT, thuế bảo vệ môi trường?

“Chúng ta đang trong điều kiện hội nhập và mở cửa, lộ trình cắt giảm thuế quan của chúng ta đến nay đã rất sâu. Cùng với đó, giá dầu thô thế giới chỉ ở mức trung bình như hiện nay. Tỷ trọng thu xuất nhập khẩu và dầu thô những giai đoạn trước chiếm đến 35-37% trong tổng thu ngân sách thì đến nay chỉ còn 3,5-4% trong tổng thu ngân sách”, ông Đinh Tiến Dũng giãi bày.

Vì lý do đó, người đứng đầu ngành tài chính cho rằng “phải chuyển chính sách thu vào thu nội địa”.

Việc liên tục đề xuất tăng các loại thuế nội địa kể trên chính là để hiện thực hóa chủ trương chuyển hướng thu ngân sách của ngành tài chính. Chủ trương ấy cũng đã được ghi rõ trong Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2020

Tuy nhiên, ngay bản thân các khoản thu nội địa cũng có sự chuyển hướng mạnh từ việc thu từ các loại thuế thu nhập (ví dụ thuế thu nhập doanh nghiệp) sang thuế tiêu thụ, thuế gián thu (thuế VAT, thuế bảo vệ môi trường,… ). Cho  nên một mặt liên tục giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, mặt khác Bộ Tài chính tăng các loại thuế như thuế VAT, thuế bảo vệ môi trường,…

thue tai san thue moi truong

Những loại thuế kể trên doanh nghiệp thường là “địa chỉ” thu hộ, còn người dân là khâu cuối cùng phải chi trả khi tiêu dùng các hàng hóa, dịch vụ. Cho nên, các loại thuế này cũng được cho là dễ thu hơn, đỡ rối rắm hơn thuế thu nhập. Vì thế, thời gian tới, người dân có thể sẽ phải chứng kiến nhiều khoản thuế liên quan tiêu dùng hàng hóa tăng lên, bù đắp cho thuế nhập khẩu và thuế thu nhập doanh nghiệp giảm xuống. Hiện hữu nhất chính là đề xuất nới khung thuế bảo vệ môi trường với xăng lên tối đa 8.000 đồng/lít, dầu diesel tối đa 4.000 đồng/lít.

Việc đẩy mạnh thu nội địa đã giúp ngân sách cải thiện đáng kể. Đơn cử năm 2017 thu nội địa chiếm tới 83% trong tổng thu ngân sách, tăng hơn 2 lần so với năm 2011. Nhưng Bộ trưởng Tài chính cho rằng “còn phải phấn đấu lên 85%”.

Chuyên gia kinh tế Đinh Tuấn Minh từng nhận xét: Việc tăng thuế tiêu dùng nếu đồng hành với cắt giảm thuế thu nhập là biện minh được. Tuy nhiên, nếu mục đích của tăng thuế tổng thể chỉ để bù đắp cho chi tiêu công lại là không thuyết phục. Tăng thuế chỉ để bù đắp bội chi là phản cảm!

Và giờ …đến thuế tài sản

Ngày 13/4, Bộ Tài chính đã gây chú ý dư luận khi công bố đề xuất đánh thuế tài sản lên nhà đất, ô tô… Đáng chú ý, thay vì đánh thuế tài sản đối với nhà đất từ ngôi nhà thứ 2 như dự kiến trước đây thì nay sẽ đánh từ ngôi nhà thứ nhất với phần giá trị trên 700 triệu với mức thuế 0,4 %. Với mức thuê này, dự kiến ngân sách sẽ thu thêm được gần 1,5 tỷ USD.

Theo đó, đất phi nông nghiệp, bao gồm: Đất ở (tại đô thị và đất ở tại nông thôn); Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp và các loại khác đều thuộc đối tượng chịu thuế.

Giá tính thuế đối với đất được xác định bằng diện tích đất tính thuế nhân với giá 1m2 đất tính thuế. Bộ Tài chính đề nghị thực hiện phương án giá 1m2 đất tính thuế là giá 1m2 đất tại Bảng giá đất do UBND cấp tỉnh công bố tại thời điểm tính thuế.

thue tai san ganh nang cho dan

Cụ thể, diện tích đất tính thuế là diện tích đất ghi trên Giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất hoặc trên Quyết định giao đất, Quyết định cho thuê đất hoặc Hợp đồng giao đất, Hợp đồng cho thuê đất.

Đối với đất xây dựng nhà chung cư (gồm nhà chung cư được xây dựng với mục đích để ở và nhà chung cư được xây dựng có mục đích sử dụng hỗn hợp để ở và kinh doanh) thì diện tích đất tính thuế được xác định bằng diện tích nhà của từng tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng nhân với hệ số xác định diện tích đất tính thuế theo quy định của Chính phủ.

Bộ Tài chính cho biết, dự kiến Chính phủ sẽ quy định hệ số xác định diện tích đất tính thuế đối với đất xây dựng nhà chung cư có sự phân biệt giữa diện tích để ở và diện tích để kinh doanh (việc xác định diện tích để ở, diện tích để kinh doanh được được căn cứ vào thiết kế của chủ đầu tư đã được cơ quan xây dựng thẩm định).

Về nhà ở, Bộ Tài chính đưa ra 2 phương án, trong đó phương án 1 là thu thuế tài sản đối với nhà ở; nhà và công trình thương mại, dịch vụ và phương án 2 chỉ tính thuế với nhà ở.

Giá tính thuế đối với nhà thuộc đối tượng chịu thuế được xác định bằng diện tích nhà tính thuế nhân với giá 1mnhà tính thuế. Với nhà mới xây dựng, giá 1m2 nhà tính thuế là giá 1mnhà xây dựng mới theo từng cấp, hạng nhà do UBND cấp tỉnh quyết định theo quy định của pháp luật về xây dựng tại thời điểm tính thuế (giá 1mnhà xây dựng mới được xây dựng căn cứ trên suất vốn đầu tư xây dựng do Bộ Xây dựng ban hành).

Với nhà đã qua sử dụng, giá 1m2 nhà tính thuế được xác định bằng giá 1m2 nhà xây dựng mới theo từng cấp, hạng nhà do UBND cấp tỉnh quyết định theo quy định của pháp luật về xây dựng tại thời điểm tính thuế nhân với tỷ lệ (%) chất lượng còn lại của nhà do UBND cấp tỉnh ban hành theo thời gian sử dụng nhà tại thời điểm tính thuế (hiện nay, UBND cấp tỉnh đang ban hành tỷ lệ chất lượng còn lại của nhà để tính lệ phí trước bạ đối với nhà).

Để đảm bảo tính ổn định của giá tính thuế, thuận lợi cho người nộp thuế trong việc kê khai thuế, Bộ Tài chính cho biết cũng đề nghị quy định giá tính thuế được ổn định 5 năm kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành.

Nhiều ý kiến khác cũng chỉ ra rằng, tăng thuế mà không giảm mạnh chi tiêu, nhất là chi thường xuyên, thì chỉ mang đến gánh nặng cho người dân.