(028) 2221 6789 support@gtax.vn

Thực trạng doanh nghiệp (DN), chủ yếu là ở lĩnh vực gia công xuất khẩu may mặc, sản xuất phần mềm, dịch vụ kinh doanh bán lẻ, sắt thép, khách sạn, nhà hàng, văn phòng, căn hộ cho thuê…


Thuế là nguồn thu quan trọng của ngân sách và hành vi trốn thuế xảy ra ở khắp các lĩnh vực, nếu lách được, trốn được là người ta trốn. Thế nhưng,  sau gần 2 năm Luật sửa đổi bổ sung Bộ luật Hình sự (BLHS) có hiệu lực, một số điều  qui định các tội phạm trong lĩnh vực thuế vẫn chưa được hướng dẫn, gây khó khăn cho việc xử lý hành vi này.

Thực trạng doanh nghiệp (DN), chủ yếu là ở lĩnh vực gia công xuất khẩu may mặc, sản xuất phần mềm, dịch vụ kinh doanh bán lẻ, sắt thép, khách sạn, nhà hàng, văn phòng, căn hộ cho thuê… đã trở thành căn bệnh “kinh niên” của giới kinh doanh, nhất là trong điều kiện kinh tế khó khăn và cạnh tranh khốc liệt hiện nay. Theo công bố của Cục Thuế TPHCM cuối tháng 8, qua thanh tra 140 DN kê khai lỗ, kết quả đã điều chỉnh giảm lỗ là 1.705 tỷ đồng, truy thu 143,5 tỷ đồng. Ngay các thành viên của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) như Toyota Việt Nam, Ford Việt Nam, Vidamco, Vinamotor…  cũng đã bị phát hiện gian lận thuế với số thuế truy thu lên đến hàng nghìn tỷ đồng.

Nhưng, không phải ngẫu nhiên mà DN tự tin báo cáo “lỗ” để trốn thuế. Chính sự thiếu rõ ràng, chặt chẽ trong chính sách thuế, thiếu qui định tương thích đủ sức điều chỉnh biểu hiện chuyển giá… đã khiến hành vi trốn thuế có nhiều “đất” để phát triển. Với khung pháp lý hiện hành, thanh tra thuế gần như chỉ xử lý được các sai phạm trong lĩnh vực thuế một cách “giơ cao đánh khẽ” bằng các biện pháp như truy thu lại thuế, thu hồi thuế giá trị gia tăng đã hoàn trả hoặc giảm trừ số lỗ, truất quyền ưu đãi thuế… Những biện pháp này thực ra chỉ giải quyết được trước mắt mà không đủ tính nghiêm khắc để có thể coi như cảnh báo đối với các cá nhân, DN khi có ý định trốn thuế. 

Do đó, dường như trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, những “ý tưởng” để có thể trốn thuế vẫn liên tục được “thai nghén”, ứng dụng khi có điều kiện như một cách để “tăng hiệu quả kinh doanh” mà không quan tâm đến trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ xã hội của DN. Thực tế, lỗi một phần từ sự chậm chễ trong ban hành văn bản hướng dẫn các qui định của BLHS về các tội phạm trong lĩnh vực thuế, tài chính – kinh doanh. Luật sửa đổi bổ sung một số điều của BLHS 2009 đã bổ sung mới tổng số 05 điều về các tội phạm trong lĩnh vực tài chính – kế toán – chứng khoán, trong đó có 2 điều qui định tội phạm trong lĩnh vực tài chính – kế toán (Điều 164a về Tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước và Điều 164b về Tội vi phạm quy định về bảo quản, quản lý hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước) với hy vọng góp phần đấu tranh có hiệu quả với các hành vi phạm tội mới phát sinh trong các lĩnh vực thuế, tài chính – kế toán. 

Để những điều luật trên được “áp dụng thực sự”, Bộ Tư pháp và Bộ Tài chính, VKSNDTC, TANDTC đang xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn xử lý các hành vi nói trên. Theo dự thảo, chủ thể của tội trốn thuế là cá nhân có nghĩa vụ phải nộp thuế đã dùng mọi thủ đoạn nhằm mục đích không nộp, nộp không đúng, không đầy đủ các loại thuế theo qui định của Luật Quản lý thuế. Những hành vi trốn thuế cũng được “nhận diện” trong dự thảo Thông tư là các hành vi liên quan đến việc nộp hồ sơ đăng ký thuế, hồ sơ khai thuế; hành vi liên quan đến việc ghi chép sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp; hành vi liên quan đến việc xuất hóa đơn xác định thuế; hành vi sử dụng hóa đơn, chứng từ, tài liệu bất hợp pháp làm sai lệch nghĩa vụ nộp thuế và các hành vi không nộp các loại thuế xuất khẩu, nhập khẩu và các loại hàng hóa được miễn thuế.

Hành vi “trốn thuế trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác” được qui định tại đoạn 2 khoản 3 Điều 161 BLHS được xác định là trường hợp tuy số tiền thuế mà người phạm tội trốn có giá trị từ 300 triệu đồng đến dưới 600 triệu đồng nhưng hành vi phạm tội diễn ra trong một khoảng thời gian dài, có hệ thống, có sự câu kết chặt chẽ với nhân viên trong các cơ quan chức năng như Thuế, Hải quan, Biên phòng, Cảnh sát biển… để thực hiện tội phạm.

Với những hướng dẫn cụ thể, chặt chẽ này, nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng, các hành vi trốn thuế sẽ bị nghiêm trị, tránh thất thu cho ngân sách.

 

P.Thảo – H.Anh